Med İmparatorluğu

Tarihsel kaynaklarda en eski anlatımına Asur Kralı olan III.Şalmaneser döneminde rastlanmaktadır. Medler bu dönemde Babiller ile ittifak kurarak Asurluları yenmişlerdir.İran toprakları üzerinde hüküm süren Medler, MÖ.6.yüzyılda Anadolu topraklarından Afganistan'a kadar geniş toptaklara hükmetmişlerdir. M.Ö 550 yılında Büyük Kiros'un büyükbabası Kral Astiages tarafından yenildikten sonra Ahameniş İmparatorluğu ile birlikte hükümdarlığını sürdürmüştür. Fakat Ahameniş İmparatorluğunun M.Ö.330 yılında Büyük İskender tarafından fethinden sonra Med bölgesi, Makedonyalı komutan Peyton'un emrine bırakılmıştır. Bölgenin kuzeyi ise Ahameniş komutanı olan Atropat'ın emrine bırakılmıştır. Büyük İskender'in ölümünün ardından bölgenin güneyi Selevkos İmparatorluğu topraklarınatopraklarına;kuzeyi ise komutan Atropat yönetiminde bağımsız Apropatena devletine bırakılmıştır. Medler; Azerice Midiya,Farsça Madha isimleri ile de anılmaktadır. Medler, İran toprakları üzerinde kurdukları otorite ile Pers İmparatorluğunun temellerini atmışlardır. Klasik tarih yazımına göre Asur'un çöküşünden sonra Med, antik Yakın Doğu'nun büyük göçlerinden biri olarak ortaya çıktı. Kyaxares (MÖ 625-585) döneminde krallığın sınırları Persler ve Ermeniler gibi komşu halkların boyunduruk altına alınması yoluyla doğuya ve batıya doğru genişletildi. Med'in toprak genişlemesi, en parlak döneminde Anadolu'da ki Kızılırmak'ın doğu kıyılarından Orta Asya'ya kadar uzanan iki milyon kilometrekareden fazla bir alanda yetki uygulayan ilk İran İmparatorluğunun kurulmasına yol açtı. Bu dönemde Med İmparatorluğu, Babil, Lidya ve Mısır ile birlikte antik Yakın Doğu'daki büyük göçlerden biriydi. Saktanatı sırasında Astyages (MÖ 585-550), kabile soyluluların idaresine karşı gelerek Med devletini güçlendirmek ve merkezleştirmek için çalıştı ve bu durum krallığın çöküşüne sebep olmuş gibi görünüyor. MÖ 550'de Med başkenti Ekbatana, Pers Kralı II.Kiros tarafından fethedildi ve bu Ahameniş İmparatorluğunun başlangıcı oldu. Medlerin Asur'un düşüşünden sonra antik Yakın Doğu'da önemli rol oynadığı kabul edilse de, tarihçiler bir Med İmparatorluğunun hatta bir krallığın varlığını tartışmaktadır. Tevrat'ta Medlerle ilgili olarak Josephus ilişkilendirilmiştir. Tevrat'ta bulunan Japhet'in oğlu Madai'den bahsedilmektedir. Bu nedenle daha sonra Grekler tarafından imparatorluğun Japeth'in oğlu Javan ve Madai tarafından kurulduğunda inanılmaktadır. 

Kaynak:https://tr.wikipedia.org

https://www.tarihiolaylar.com